نشست علمی “بررسی فقهی ارتباط با نامحرم در فضای مجازی”

زمان: ۲۹ شهریور ۱۴۰۰

استاد: خانم سکینه بیک خورمیزی(مدرس حوزه و  دانشگاه)

سرفصل‌های نشست علمی:

۱ـ  کاربرد مثبت و منفی فضای مجازی

۲-  دیدگاه های ارتباط با نامحرم در فضای مجازی

۳-  فتاوای علما در ارتباط با نامحرم در فضای مجازی

۴ـ  راهکارهای ارتباط با نامحرم در فضای مجازی

چکیده نشست:

نشست‌ تخصصی پژوهشی با عنوان« بررسی فقهی ارتباط با نامحرم در فضای مجازی »

با حضور سرکار حاجیه خانم سکینه بیک خورمیزی (مدرس حوزه و دانشگاه) به صورت مجازی و آنلاین با همکاری مدارس علمیه ریحانه الرسول «سلام الله علیها» تربت حیدریه، پیروان حضرت زهرا«سلام الله علیها» مشهد و الزهرا«سلام الله علیها» گرمه در سامانه مدرسه الزهرا«سلام الله علیها» جهت بهره‌بری اساتید و طلاب برگزار گردید.

استاد محترم در ابتدای مباحث تبیین نمودند که فضای مجازی مثل هر ابزاری کارکرد مثبت و منفی دارد، از جمله کارکرد منفی آن ارتباط با نامحرم است و شبهه ای مطرح شده که چون فضای مجازی است ارتباط اشکالی ندارد در حالی که ارتباط با نامحرم چه در فضای حقیقی چه مجازی اشکال دارد؛ در این زمینه دیدگاه افراطی و تفریطی و اعتدالی وجود دارد.

دیدگاه افراطی دیدگاه کسانی است که مثلاً بیان می کنند شوهر خواهر محرم است یا چون ارتباط در فضای مجازی است اشکالی ندارد.

دیدگاه تفریطی مانند دیدگاه طالبان است که می‌گویند حتی حیوان خروس هم در خانه نباشد.

دیدگاه درست دیدگاه اعتدالی و تعقّلی؛ دیدگاه اسلامی است که پیامبر اکرم«صلی الله علیه و آله وسلم» در آن اسوه ما می‌باشند، « لَقَدْ کَانَ لَکُمْ فِی رَسُولِ اللَّهِ أُسْوَهٌ حَسَنَهٌ…»؛ (سوره احزاب، آیه ۲۱)، در دیدگاه اعتدالی حضور زن در جامعه پذیرفته شده است.

به طورکلی در ارتباط چهار صورت وجود دارد: گفتاری, دیداری شنیداری, تصویری, کتابی

حق تعالی در سوره مبارکه نور شرایط ارتباط با نامحرم را بیان می‌کند: اشاره به حد پوشش و آشکار کردن زینت (وجه و کفین به غیر زینت)

در سوره مبارکه احزاب نحوه پوشش و ارتباط گفتاری و شنیداری را توصیه می‌نماید: «یَا نِسَاءَ النَّبِیِّ لَسْتُنَّ کَأَحَدٍ مِنَ النِّسَاءِ ۚ إِنِ اتَّقَیْتُنَّ فَلَا تَخْضَعْنَ بِالْقَوْلِ فَیَطْمَعَ الَّذِی فِی قَلْبِهِ مَرَضٌ وَقُلْنَ قَوْلًا مَعْرُوفًا»؛ « ای همسران پیامبر! شما همچون یکی از زنان معمولی نیستید اگر تقوا پیشه کنید؛ پس به گونه‌ای هوس‌انگیز سخن نگویید که بیماردلان در شما طمع کنند، و سخن شایسته بگویید!»

در حقیقت باید با رعایت ادب و احترام بدون افراط و تفریط همانطور که عرف در جامعه می باشد تعامل صورت پذیرد.

در بحث مسائل فقهی در ارتباط با نامحرم بیان نمودند: اگر کسی به عکس زن نامحرم نگاه کند حرام است، حتی دیدن عکس و خود محرم با احساس تلذذ گناه و حرام است، دیدن عکس زن نامحرم که نمی شناسی و حس گناه نباشد اشکالی ندارد اگر احساس گناه باشد حرام است، حتی نوشتن نامه و ارسال و خواندن نامه همراه با تلذذ از نامحرم باشد حرام است این ملاک و مناط در ارتباط به غیر همسر است.

خداوند متعال در سوره مبارکه نساء، آیه ۲۵ می فرمایند «… فَانْکِحُوهُنَّ بِإِذْنِ أَهْلِهِنَّ وَآتُوهُنَّ أُجُورَهُنَّ بِالْمَعْرُوفِ مُحْصَنَاتٍ غَیْرَ مُسَافِحَاتٍ وَلاَ مُتَّخِذَاتِ أَخْدَانٍ…»؛ «… آنها را با اجازه صاحبان آنان تزویج نمایید، و مهرشان را به خودشان بدهید؛ به شرط آنکه پاکدامن باشند، نه بطور آشکار مرتکب زنا شوند، و نه دوست پنهانی بگیرند…» یعنی دوست جنس مخالف حرام است چراکه نگاه از تیرهای شیطان است و مقدمه زنا است در قرآن نیز آیه ۳۲ سوره مبارکه اسرا بیان شده است که «وَلاَ تَقْرَبُوا الزِّنَا إِنَّهُ کَانَ فَاحِشَهً وَسَاءَ سَبِیلاً»؛ « و نزدیک زنا نشوید، که کار بسیار زشت، و بد راهی است» در فضای مجازی هم همین حکم جاری است، روابط خارج از عرف تأثیرات منفی روانی دارد.

  

راهکارهای ارتباط با نامحرم در فضای مجازی:

اولین گام تقوای دل انجام واجب و ترک محرمات، دومین گام انجام مستحبات و ترک مکروهات، سومین گام حفظ حریم است

سه ملاک در این ارتباطها میباشد (تلذذ, خوف, ریبه  مفسده ) اگر این سه مناط باشد هیچ فرقی بین فضای مجازی و حقیقی نیست.

ارتباط خارج از عرف در ارتباط با محرم تاثیر می‌گذارد حتی چت یا جکی که مفسده داشته باشد. اشکال دارد.

راهکار؛ حفظ حریم است و این در فضای مجازی مهم تر است چون در فضای حقیقی اخدان (مخفیانه) کمتر پیش میاید.

فتوا مراجع در پاسخ بعضی سوالات:

_آیا شوخی با نامحرم در فضای مجازی اشکال دارد؟

آیت الله خامنه ای:

شوخی با نامحرم در فضای مجازی اگر جملات رد و بدل شده ریبه آور (همراه با لذت جنسی) نباشد و مفسده نداشته باشد اشکالی ندارد. البته چون غالبا این موارد با ریبه یا مفسده همراه است بهتر است مومنین از چنین اموری پرهیز کنند.

سایر مراجع تقلید:

شوخی کردن با نامحرم اگر با قصد لذت (جنسی) باشد و یا بترسد به گناه بیفتد، جایز نیست.

_اگر نامحرم پیام تبریک طبق عرف بدهد جواب بدهیم؟

به طور کلی خوف مفسده باشد جایز نیست در غیر این صورت اشکالی ندارد

_ چت کردن بین پسر و دختر اشکالی دارد؟ اگر موجب مفسده شود جایز نیست

ـآیا بفرستی و بعدش پاک کنی خدا ندیده ؟! آیا ارتباط با نامحرم را می شود مخفی کرد و گفت خصوصی است.

آقای سیستانی: ارتباط زن و مرد نامحرم در حد متعارف اشکالی ندارد و شایسته نیست طوری رفتار کرد که شبهه انگیز باشد.

خداوند نیز طبق آیه ۶ سوره مبارکه تحریم این مطلب را تأکید فرمودند: «یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا قُوا أَنْفُسَکُمْ وَأَهْلِیکُمْ نَارًا وَقُودُهَا النَّاسُ وَالْحِجَارَهُ عَلَیْهَا مَلاَئِکَهٌ غِلاَظٌ شِدَادٌ لاَ یَعْصُونَ اللهَ مَا أَمَرَهُمْ وَیَفْعَلُونَ مَا یُؤْمَرُونَ»، «ای کسانی که ایمان آورده‌اید خود و خانواده خویش را از آتشی که هیزم آن انسانها و سنگهاست نگه دارید؛ آتشی که فرشتگانی بر آن گمارده شده که خشن و سختگیرند و هرگز فرمان خدا را مخالفت نمی‌کنند و آنچه را فرمان داده شده‌اند (به طور کامل) اجرا می‌نمایند!»

استاد در نتیجه مباحث فرمودند: رعایت این موارد حفظ نفس و عفت است و عفاف و حجاب با هم باید باشد اگر رعایت عفت نباشد ولو حجاب باشد کافی نیست.

در خاتمه جلسه استاد پاسخگوی سؤالات مخاطبین بودند.



پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *